Drugi svetski rat u Aleksincu

Sećanje na žrtve Holokausta: Nemci streljali, pa obesili Jevreje i rodoljube u Aleksincu

Danas se obeležava Međunarodni dan sećanja na žrtve Holokausta, odnosno na žrtve nemačkog genocida tokom Drugog svetskog rata. Nemci su ubili oko šest miliona evropskih Jevreja, a samo u Srbiji je ubijeno više od deset hiljada pripadnika ovog naroda.

Među stradalima je i Ruža Lerinc, dugogodišnja profesorka Učiteljske škole u Aleksincu, koju su Nemci streljali a zatim njeno telo obesili na banderu ispred zgrade škole. Prema istraživanju istoričara Zorana Stevanovića, ova Jevrejka bila je istaknuti prosvetni radnik a u aleksinačkoj Učiteljskoj školi predavala je pedagogiju, psihologiju i nemački jezik. Zbog pripadnosti jevrejskom narodu otpuštena je s posla i izdat je nalog za njeno hapšenje. Četrdesetpetogodišnja Ruža se u to vreme skrivala kod svoje bivše učenice u Mozgovu, ali je po povratku u Aleksinac uhvaćena i streljana.

Nemci u Aleksincu
Nemački vojnici u Aleksincu 1941. godine

Nemci su u Aleksincu uhapsili sve jevrejske porodice i oko stotinu viđenijih meštana. Prema istraživanju istoričara Zorana Stevanovića, među žrtvama su bili zubni lekar Arpad Šila, privatni činovnik Isidor Švarc i trgovac Grga Šebek. Članovi njihovih porodica su poslati u Niš, a supruga Arpada Šila, Margita ubijena je u logoru na Banjici.

U ovom naletu neprijatelja nisu stradali samo Jevreji. Nemci su streljali i nekoliko Aleksinčana, pravnika Milovana Vučevića, advokata Miloša Kačarevića i ekonoma Stojana Milovanovića, oca Drakčeta Milovanovića i spalili kuće dr Josifa Buceka i krojača Andre Radosavljevića.

Prema pisanju istoričara, nasilnici se nisu zadovoljili streljanjem Jevreja i partizana, nego su njihova tela obesili na bandere ispred današnje opštinske zgrade i u centru grada.

Jedno od najpoznatijih stratišta u Srbiji je logor Staro Sajmište kroz koji je prošlo oko 32 hiljade ljudi. Na Sajmištu je ubijena Ana Lebl, jedna od najistaknutijih članica Udruženja „Kneginja Ljubica” koje je zasluženo za izgradnju crkve kosturnice Svetih Arhangela Mihaila i Gavrila na Deligradu. Ana Lebl je tokom izgradnje crkve sa suprugom Leonom Leblom, inženjerom Aleksinačkog Rudnika, živela u Taušanovićevoj ulici u Aleksincu. Njihova ćerka Ženi Lebl, rođena Aleksinčanka, veliki deo života posvetila je rasvetljavanju zločina nad Jevrejima u Jugoslaviji tokom Drugog svetskog rata.

 

Postavi odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

2 × 5 =