Prota Stevan Dimitrijević

Beseda u čast „Anđela južne Srbije”

Vladika Nikolaj Velimirović nazvao ga je Anđeo Božji za južnu Srbiju, a mnogi njegovi savremenici divili su mu se i uživali u njegovim besedama. Nažalost, potomci su ga jedno vreme zaboravili. Ime Prote Stevana Dimitrijevića dugo nije spominjano, čak ni u njegovom Aleksincu, gde je rođen 1866. godine. Tek u leto, 2001. kada je po želji patrijarha Pavla, jednog od Protinih učenika, baš u sali Patrijaršije promovisana prva objavljena biografija Prote Stevana Dimitrijevića, koju je potpisala Zorica Peleš iz Beograda, ime ovog velikog patriote i vernika, ponovo je oživelo u narodu.

Juče, na dan Protinog rođenja, 22. januara u Domu kulture u Aleksincu održana je „Protina beseda” u čast ovog velikog dobrotvora. Veče je otvorila profesorka Zorica Peleš, konstatujući da je do nedavno tek nekolicina ljudi u Aleksincu znala za Protu Stevana Dimitrijevića. Zorica Peleš

̶ Najveću pomoć u Aleksincu u osvetljavanju lika Prote Steve Dimitrijevića prvi mi je pružio vaš prota Milan Ristić, tu je bio i vaš prota Ljubiša. Verujte da u Aleksincu sem njih i profesora Spirića skoro niko nije znao za Protu Stevu Dimitrijevića – istakla je Zorica Peleš, dodajući da i dvadeset godina kasnije sa jednakim ushićenjem i oduševljenjem istražuje i pronalazi nove podatke o Stevi Dimitrijeviću. 

̶ Njegov lik upoznala sam 1999. godine. Evo, pogledajte koja je sada godina, a ja i dalje istražujem i iznalazim nove podatke i prosto sam fascinirana. Verujte da kroz literaturu nisam naišla na takav lik, na takvu ličnost, na neko tako posvećeno stvorenje.

Po rečima Zorice Peleš, Prota Stevan Dimitrijević predstavlja jedan od najboljih dragulja u kruni Srpske pravoslavne crkve prošlog veka.

̶ On je 1923. godine putovao u Rusiju gde je proveo devet meseci noseći pomoć srpskog naroda i na kraju te humanitarne misije u decembru 1923. godine otišao je u Moskvu, kao izaslanik srpskog patrijarha Dimitrija, sa zadatkom da uspostavi ponovni kontakt ruske i srpske crkve. Između ostalog Prota Stevan je učestvovao u pisanju Ustava Svete Gore, bio je profesor srpske gimnazije u Solunu, bio je referent manastira Hilandar od 1905. do 1911, a zahvaljujući njegovoj borbi Hilandar je spasen – podsetila je autorka Protine biografije. 

Mali je broj Aleksinčana koji zna da se na Starom groblju nalazi crkva Svetih arhistratiga Mihaila i Gavrila, zadužbina Prote Stevana Dimitrijevića, koji je tu i sahranjen u porodičnoj grobnici. Freske su oslikali čuveni ruski slikari, čija dela krase Beli dvor na Dedinju i Kraljevu crkvu na Oplencu. Ovih dana u Alekisncu boravi i profesorka Radmila Tomković koja planira da fotografiše ove freske i prezentuje ih u Rusiji.

Pre petnaestak godina po Stevanu Dimitrijeviću nazvana je Tehnička škola u Aleksincu koja se jednim delom nalazi na njegovom imanju, a i jedna aleksinačka ulica ponela je ime ovog velikog čoveka, čija su dobra dela utisnuta u istoriju čovečanstva.

Protina beseda


Organizatori 

Akademiju povodom 154. godine od rođenja Prote Stevana Dimitrijevića, organizovali su Centar za kulturu i umetnost Aleksinac i Ogranak SANU iz Niša. Organizatori se nadaju da će „Protine besede” postati tradicija.

Pored Protinog biografa Zorice Peleš, na akademiji je govorio i prof. dr Goran Maksimović, koji se osvrnuo na Protin istraživački i istoriografski rad, posebno na Protino istraživanje o Svetom Savi. Na kraju programa nastupio je Lazar Živković, apsolvent Pravnog fakulteta i pobednik takmičenja u besedništvu, koje organizuje Pravni fakultet.

U programu je učestvovao i Mešoviti hor „Pevnica”, koji je izuzetnim izvođenjem duhovnih kompozicija, primereno i dostojno Proti, upotpunio program akademije.

Pevnica

 

 

Postavi odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

three × 5 =