Vidovdan

Vidovdan – važan datum i u crkvenom i u državnom kalendaru

Danas se proslavlja Vidovdan, veliki praznik Srpske pravoslavne crkve i značajan datum u srpskoj istoriji, koji se nalazi i u kalendaru državnih praznika, ali se praznuje radno. Od kraja 19. veka ovaj dan se obeležava u znak sećanja na Kneza Lazara i junake koji su poginuli u Kosovskom boju na Vidovdan 1389. godine. Sam naziv potekao je, po jednom verovanju, od Svetog Vida, mučenika sa Sicilije koji je još kao dečak stekao isceliteljsku moć, a po drugom od boga Svetovida koji se smatra i vrhovnim božanstvom stare srpske vere.

U nekim krajevima Srbije i danas postoje verovanja i običaji koji se vezuju za Svetog Vida, ali je ipak u kolektivnoj svesti ovaj datum urezan kao sećanje na Kosovski boj.

‒ Na Vidovdan 1389. godine srpski knez Lazar, sa svojom hrabrom vojskom, stao je na Kosovu Polju na branik hrišćanske Evrope, i dao život za odbranu hrišćanske kulture. U to vreme Srba je bilo koliko i vas Engleza. Danas ih je deset puta manje. Gde su? Izginuli braneći Evropu. Sada je vreme da Evropa Srbiji vrati taj dug – govorio je Vladika Nikolaj Velimirović na vidovdanskoj besedi u Londonu 1916. godine. 

Pored bitke na Gazimestanu, na ovaj datum odigralo se još značajnih događaja u srpskoj istoriji. Kneževina Srbija i Kneževina Crna Gora tog dana, 1876. godine, proglasile su rat Turskoj, a centralne bitke vođene su na prostoru današnje opštine Aleksinac.

Na ovaj dan 1921. godine donet je Ustav koji je po prazniku nazvan Vidovdanski, a Srbija je proglašena ustavnom, parlamentarnom monarhijom na čelu sa Karađorđevićima.

Na Vidovdan 1914. Gavrilo Princip ubio je austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda što je, u zvaničnoj istoriji, zabeleženo kao povod za Prvi svetski rat. Na isti dan, 1919, rat je okončan sklapanjem primirja sa poraženom Nemačkom na Mirovnoj konferenciji u Versaju.

U novijoj srpskoj istoriji Vidovdan se pamti i po izručenju nekadašnjeg predsednika Savezne Republike Jugosalvije Slobodana Miloševića Haškom tribunalu 2001. godine.

Vidovdan se u obeležava kao tužan praznik, a u crkvama se obavlja pomen za sve postradale u ratovima.
Postoje i različiti narodni običaji koji se vezuju za ovaj datum. Jedan od njih je da devojke uoči Vidovdana pod jastuk stave vidovu travu, parče hleba i malo soli, kako bi ubrzo otkrile budućeg mladoženju.

 

Postavi odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

4 × four =